كوهستان

 و تا سلسله جبال مكران در بلوچستان ادامه پيدا مي كند. رشته كوه هاي زاگرس به وسيله جلگه هاي وسيع و دشتهاي پهناور چون جلگه كرمانشاه در

 غرب و جنوب شرقجلگه شيراز در جنوب از هم جدا شده و به قسمت هاي شمالي و مركزي و جنوبي تقسيم مي شود. قلل و ارتفاعات بلند سلسله جبال

 زاگرس داراي دامنه هاي پر شيب و دره هاي عميق و تنگه هاي باريك است كه فرسايش شديد بريدگي ها و برجستگي هاي نامزون در آن به وجود آورده

 است. عرض زاگرس به طور تقريبي 200 كيلومتر است. رشته زاگرس با حدود 1350 كيلومتر طول از بزرگترين رشته كوه هاي ايران است. دره هاي

 كوهستاني زاگرس در بعضي نواحي چنان وسعت مي يابد كه در آن اراضي قابل كشت و حتي شهر ها و قصبات كوچك و بزرگ چندي به وجود آمده كه

 محل ييلاق ايلات و عشاير مي باشد. كم عرض ترين قسمت زاگرس  در حوالي رود دژ حدود 125 كيلومتر در فارس قرار دارد.

» ارتفاعات زاگرس از شمال به جنوب عبارتند از :

 كوه هاي مرزي باكو كه دنباله كوه هاي ارشستان مي باشد و قطور و خوي كه همگي مرزي بوده و كوه هاي چهل چشمه و پنجه علي و اورامان كه در

 بيشتر ايام سال قلل آن پوشيده از برف و دامنه هاي آن بهترين محل براي چراي دام مي باشد. اين كوه ها تقسيم كننده آبهاي مرزي هستند كه قسمت

 شرقي آن به درياچه اروميه و قسمت غربي آن به درياچه وان در تركيه مي ريزد. ناحيه زاگرس شمالي كه در جنوب كوه هاي آذربايجان قرار دارد از ارتفاع

 كمتري بر خوردار بوده ولي داراي دره هاي تنگ و متعدد مي باشد كه ارتباط را مشكل ميسازد. رود هاي اين ناحيه در دو سو جريان دارد كه عمدتا توسط

 قزل اوزون يا سفيدرود در شرق به درياي خزر مي ريزد و يا از طريق رودهاي زاب صغير و اروند در غرب وارد خاك عراق مي شود.

» رشته عظيم كوهستاني زاگرس به سه قسمت تقسيم مي شود :

 1. زاگرس مركزي       2. زاگرس غربي       3. زاگرس شرقي

» زاگرس مركزي :

 ناحيه زاگرس مركزي از لحاظ ارتفاع مانند البرز مركزي است كه با ارتفاع بيش از 3000 متر و جنگل هاي بلوط و نارون دامنه هاي آن چراگاه هاي وسيعي

 دارد كه محل ييلاق ايلات و عشاير كرد و لر و بختياري مي باشد. در واقع زاگرس مركزي را بايد از ارتفاعات بين دو جلگه كرمانشاه و شيراز دانست كه از

 رشته كوه هاي متعدد موازي با پهناي متفاوت از 200 تا 600 كيلومتر بنام پاتاق تشكيل يافته كه عموما شبيه آلپ ها مي باشد و رودخانه گاماسب (كرخه

 سيمره) آن را به دو قسمت غربي و شرقي تقسيم مي نمايد.

» زاگرس غربي :

 قسمت غربي زاگرس كه پشتكوه نام دارد از كردستان تا خوزستان امتداد مي يابد. كبير كوه اين منطقه را از جلگه هاي عراق و دشت عباس جدا مي كند.

 يكي از قلل مهم اين منطقه زرين كوه دامنه هاي شرق كبير كوه با شيب تند به دره هاي ژرف و پر آب منتهي مي شود و دامنه هاي غربي آن مرز ايران به

 ارتفاع 3062 متر مي باشد. و عراق را تشكيل مي دهد.

» زاگرس شرقي :

 قسمت شرقي زاگرس كه پيشكوه ناميده مي شود داراي دره هاي عميق و تنگه هاي كوهستاني متعدد مي باشد كه در آنها شهر هاي چندي تشكيل

 يافته است. در مشرق كوه هاي زاگرس از همدان تا لرستان ارتفاعات متعددي وجود دارد كه اهم آنان در همدان كوه الوند با ارتفاع 3586 متر با دامنه هاي

 بسيار سرسبز و دل انگيز و در كرمانشاه كوه بيستون و دالاهو در لرستان و اشترانكوه، قالي كوه، سفيدكوه و گرين كوه مي باشند. مرتفع ترين ارتفاعات

 زاگرس به نام كوه هاي بختياري و رشته دينار در فاصله لرستان تا جلگه هاي شيراز واقع شده است كه از يك سو به فلات داخلي ارتباط دارد و از سوي

 ديگر به جلگه هاي خوزستان و ساحل خليج فارس منتهي مي شود.

 » كوه هاي بختياري سر چشمه دو رود معتبر و مهم در ايران است :

 يكي كارون در غرب و ديگري زاينده رود در شرق. دامنه هاي رشته كوه دينار ييلاق ايلات قشلاقي است. كهكيلويه يكي ديگر از رشته كوه هاي اين ناحيه

 است كه دامنه هاي جنوبي آن تا سواحل خليج فارس امتداد دارد. در نواحي جنوبي ايران رشته كوه هاي كم ارتفاعي در امتداد ساحل كشيده شده اند كه

 تا بلوچستان امتداد دارند.

 مهمترين كوه هاي ساحلي اين ناحيه تنگستان و لارستان مي باشند كه به سوي شرق كشيده و به كوه هاي بشاگرد در ساحل درياي عمان متصل

 مي گردد. ارتفاع اين منطقه به ندرت از 1500 متر تجاوز مي كند. كوه هاي بشاگرد در جنوب باتلاق جزموريان با جهت شرقي غربي كشيده شده است كه

 تقسيم كننده آبهاي بين درياي عمان و جزموريان مي باشد. اين كوه ها عموما خشك و فاقد پوشش گياهي قابل توجه هستند.